In 2024 was ik, Henk Käyser, in de gelegenheid om het volledige STS-01 vliegbewijs (theorie en praktijk) voor de Specifieke Categorie te halen.
Waarom heb ik het gedaan? Gezien mijn leeftijd, zal ik niet professioneel vliegen. Maar je wordt wel een betere drone piloot. Dit vliegbewijs kent naast een uitgebreid theoretisch deel ook een uitgebreid praktisch deel zoals vliegvaardigheid (o.a. in ATTI mode), leiding geven aan de UAS bemanning, debriefing, vluchtplan opstellen, vliegpraktijk enz. Het is het eerste vliegbewijs waarbij de praktische vaardigheden ook getest worden.
In ATTI mode vliegen (dus zonder GPS ondersteuning) is nogal lastig. De drone waait letterlijk met alle winden weg. Het examen is best streng. Je mag echt wel een keertje de controle over de drone verliezen, maar je moet in staat zijn om binnen enkele seconden die controle weer te herpakken en de drone terug te brengen naar het te vliegen circuit. Kom je buiten de gemarkeerde zone, dan ben je gezakt, hoe goed je het examen verder ook hebt gedaan.
Kortom iemand die het STS vliegbewijs heeft kan best goed vliegen en heeft het HCC! Drones Vliegbewijs niet nodig. Waarom wilde ik het dan wel halen?
Wel, de door de EASA en RDW uitgegeven vliegbewijzen voor de Open Categorie behelzen uitsluitend theorie. Je hoeft hier geen meter voor te kunnen vliegen. En voor drones lichter dan 250 gram hoef je helemaal geen vliegbewijs te hebben. Dus: drone kopen en vliegen maar? Of je het kan of niet, je mag de lucht in. Alleen voor het A2 vliegbewijs moet je zelf een verklaring tekenen dat je geoefend hebt en kan vliegen. Hoeveel piloten doen dat? Als ik zo om me heen kijk: niet veel.
Het HCC!drones Vliegbewijs:
Met het niet officieel erkende HCC!drones Vliegbewijs willen wij in de Open Categorie het gat dat er nu ontstaan is met betrekking tot de RDW vliegbewijzen dichten.
Het “nieuwe” HCC!drones Vliegbewijs bestaat uit een praktisch en een theoretisch deel en wordt volgens onderstaand schema afgenomen.
Zoals je ziet, ligt bij HCC!drones de nadruk op praktische vaardigheden met een minimaal vereiste theoretische kennis om veilig en vooral goed te kunnen vliegen.
Drone piloten die het door de RDW uitgegeven vliegbewijs hebben en dus meer theoretische kennis bezitten, worden vrijgesteld van het theoretische deel van het examen. Immers zij al hebben bewezen over ruim voldoende theoretische kennis te beschikken.
Waar bestaat het examen uit?:
Zoals al eerder aangegeven, bestaat het examen uit een theoretisch deel en een praktisch deel.
Het praktische deel wordt als eerste gedaan en bevat de volgende oefeningen:
Proef 1: Vierkant
Vlieg op twee tot vijf meter hoogte een vierkant met zijden van ca tien meter met de neus van de drone in de vliegrichting.
De hoekpunten van het vierkant wordt gemarkeerd door oranje pylonen.
Het vierkant moet zo nauwkeurig mogelijk met een lage snelheid (ca. 2 m/s) driemaal foutloos gevlogen worden. Elk vierkant wordt gestart vanuit hetzelfde hoekpunt.
Dezelfde proef, maar dan met de drone met de achterzijde naar de vlieger gericht. De drone wordt dus niet gedraaid tijdens de oefening.
Beoordeling: snelheid en precisie.
Proef 2: Slalommen tussen drie palen.
Vlieg met vloeiende bewegingen en met een lage snelheid op ca. twee meter hoogte driemaal om drie palen.
Van het startpunt vliegt men om de middelste paal naar de derde paal waar omheen gevlogen moet te worden.
Op de terugvlucht moet een volledige cirkel om de middelste paal gevlogen worden.
Bij aankomst op het startpunt wordt het parcours nog tweemaal gevlogen.
Beoordeling: snelheid en precisie.
Proef 3: Vrije vlucht (heen en terug)
Vlieg in een rechte lijn naar een aangegeven punt. Daar aangekomen, vliegt men terug met de neus van de drone in de vliegrichting en voert de opdrachten van de examinator om links of rechts uit te wijken zonder vertraging uit. Deze proef wordt twee maal gevlogen.
Dezelfde proef, maar dan met de drone achteruit vliegend. Deze proef wordt ook twee keer uitgevoerd.
Beoordeling: reactiesnelheid en controle.
Proef 4: Zijwaartse halve cirkel
Vlieg op een hoogte van ca twee meter en op een afstand van ca. twee meter een zijwaartse halve cirkel om een door een pylon aangegeven middelpunt.
Vlieg aan het einde van de halve cirkel via dezelfde route weer terug naar het startpunt.
Beoordeling: vloeiendheid en richting behoud.
Wanneer bovenstaande oefeningen naar behoren zijn uitgevoerd
-Kunnen piloten zonder RDW vliegbewijs het online theoretische examen afleggen. Hier is geen tijd aan verbonden, echter de vragen moeten wel in één internet sessie worden beantwoord.
-Piloten die in het bezit zijn van een geldig A1/A3 of A2 vliegbewijs krijgen, na overlegging van een kopie van dit vliegbewijs, het HCC!drones Vliegbewijs uitgereikt.
Waarom wilde ik nu het HCC!drones vliegbewijs halen?
Tijdens de praktische opleiding voor het STS vliegbewijs werd er uitgebreid bij stilgestaan dat dit het eerste vliegbewijs is waarbij men ook de praktische vaardigheden toetst. Dat wordt toch als een hiaat in de Open Categorie gezien. “Daar kunnen verenigingen nog wat aan doen, want wat sommige piloten uitspoken ….. bizar.” was de opmerking van de instructeur. Kijk, laat HCC!drones nu een vliegbewijs hebben en mijn belangstelling was gewekt.
De enige manier om er achter te komen wat het allemaal inhoudt, is zelf het vliegbewijs te halen.
Zo gezegd, zo gedaan en dus heb ik mij opgegeven. Van Rob Bruning kreeg ik het programma van het examen zodat ik zou kunnen oefenen. Nou, nadat ik gelezen had wat het allemaal in hield, was ik arrogant genoeg om te denken “dat lukt me wel zonder oefenen”.
Afspraak gemaakt voor het examen. Ik mijn DJI A3 net ingeruild voor een Mavic 3 PRO die ik daags voor het examen in handen kreeg. Tijd om me even met deze drone bekend te maken was er niet.
Dat was best spannend, examen doen met een onbekende drone. Waar ik het meeste last van had was de “obstacle avoidance”. Deze weerhield mij ervan om dicht bij de stokken te vliegen, iets waar Rob natuurlijk geen boodschap aan had en terecht.
Ik heb alle verplichte oefeningen gevlogen en Rob was, in tegenstelling tot ik zelf, tevreden en verklaarde mij geslaagd.
Nu het theoretische deel. Veel vragen bleken verouderd en niet meer up to date. Ondanks dat had ik geen fouten en was dus geslaagd voor het HCC!drones Vliegbewijs.
Alles nog eens overziend vond ik dat er nieuwe vragen moesten komen en heb aangeboden daarmee aan de slag te gaan. Samen met Hugo Stekelenburg zijn wij hiermee aan het werk gegaan. Als je daar toch mee bezig, bent ontdek je dat er wel wat gewijzigd moet worden. O.a. vanwege de veranderde wetgeving per 1 januari 2024. Die hebben we meteen mee genomen.
De vliegoefeningen zijn prima, als je die correct kunt uitvoeren mag je jezelf best een goede drone piloot noemen. Daar hoeft haast niets aan gewijzigd worden. Wellicht een kleine uitbreiding voor wat betreft het op afstand (VLOS) vliegen.
Halverwege dit traject gaf Rob aan dat ik welliswaar geslaagd was voor de praktische proeven, maar dat was wel een zesje. “Je kan het veel beter, ik stel voor dat je het nog eens over doet.” Daar was ik het wel mee eens en heb de vliegproeven nogmaals gedaan, maar dan met mijn Mavic 3 Pro waar ik inmiddels meer dan 10 vlieguren mee gemaakt had. Zoals te verwachten verliep dat prima.
Inmiddels hebben Hugo Stekelenburg, Rob Bruning, Roelof Rijkers en ik ons sterk gemaakt om het HCC!drones Vliegbewijs verder te verbeteren en er meer bekendheid aan te geven. De eerste gelegenheid is zaterdag 17 januari 2026 in Zwolle. Het belooft een interessante dag te worden, met (als het weer het toelaat), in de middag gelegenheid tot oefenen of examen doen.
Ik wil afsluiten met de wens dat elke drone piloot het HCC!drones Vliegbewijs haalt en daarmee bijdraagt tot een veiliger en beter imago van drones.
Henk Käyser, A1/A3, A2 en STS-01 gecertificeerd.
